أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

291

قانون ( فارسى )

سوراخهاى بينى آمد ، خوب نيست و بلكه بسيار بد است . گروهى از اطباء علامتى را ذكر مىكنند كه دليل بدحالى بيمار است ؛ كه به زحمت مىتوان آن را با معلومات طبى وفق داد . آنها گويند : اگر كسى بيمار است و بيماريش از نوع بيماريهاى سخت است و در اثناى بيمارى جوشى شبيه تخم كدو بر رگ وريدى گردنش پيدا شد و گرى سفيد خشك به اندازهء زياد روىآورد و بيمار آرزوى خوردن چيزهاى گرم كرد ، مىميرد . گويند : اگر كسى كه بيماريش سخت است ، در اثناى بيمارى جوش سرخ‌رنگ سفت در گيجگاه چپش پيدا شد و خارش شديد در هر دو چشم احساس كرد ، در روز چهارم جان به جان آفرين مىسپارد . گويند : اگر كسى در اثناى بيمارى سخت جوش به اندازهء يك دانه عدس در زير هر دو چشمش سر برآورد ، در روز دهم مىميرد و در اين اثنا آرزوى خوردن حلوا مىكند ! . گويند : اگر كسى ناگهان به بيمارى سخت مبتلا شد و بعد از ابتلا به بيمارى قى كرد يا به كلى اشتهاى خوراك را از دست داد ، خبر از مرگش مىدهد . گويند : اگر كسى كه تب شديد دارد يا به نوعى ديگر از بيمارى سخت مبتلا است ، ورم و قرحه نرم در بدنش پيدا شد و در سرآغاز پيدا شدن ورم و قرحه احساس خارش در بينى كرد ، در روز دوم يا سوم مىميرد . گويند : اگر شخصى در اثناى بيمارى سخت چيزى گرد و مدور شبيه يك دانه انگور به رنگ سياه بر زانويش پيدا شد و پيرامون آن سرخ‌رنگ بود ، به زودى مىميرد ، و احيانا ممكن است تا پنجاه روز زنده بماند و عرقى سرد كند و جان بسپارد . نشان از طولانى شدن بيمارى بدان ! كه سبب طولانى شدن بيمارى و زود دست بر نداشتنش يكى از دو احتمال زير است : 1 - مادهء خلط موجود در اندرون و احشاء بيمار بسيار غليظ است . 2 - در مراعات حال بيمار - از حيث معالجه و خوراك و غيره - نابسامانى رخ داده است . سبب هرچه باشد ، نتيجه اين است كه معده در اثناى بيمارى لاغر و ناتوان مىشود و لاغرى و ناتوان شدن معده سبب طولانى شدن بيمارى مىگردد . نشانيهاى خبردهنده از به درازا كشيدن بيمارى انواع مختلف دارند و از اين قرارند : 1 - نشانى از به تأخير افتادن ، پخته شدن و رسيدن مادهء خلط بيمارىزا نمودار شود . 2 - دردى همراه ادرار سنگينى كند به كندى ته‌نشين شود . 3 - به مدت زياد ته‌نشين ادرار سرخ رنگ باشد . 4 - كمتر علامت لاغر شدن بدن در اثناى بيمارى ظهور كند . 5 - اگر بيمارى سخت و شديد باشد ، نبض درشت بزند ، رخسار چاق ديده شود ، اطراف دنده‌هاى نزديك شكم در شكم باد كنند و لاغر نشوند ، دليل بر تحليل رفتن كم و به درازا كشيدن بيمارى است .